นวัตกรรมธนาคารน้ำใต้ดินแบบพอเพียง Sufficiency  Groundwater Bank (SGB)

องค์การบริหารส่วนตำบลเก่าขาม อำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี


ประเทศไทย ภาคตะวันออกเฉียงเหนือประสบกับปัญหาภัยแล้ง และน้ำท่วมซ้ำซาก สภาพปัญหาตำบลเก่าขาม อำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี เป็นพื้นที่นอกเขตชลประทาน ได้เกิดปัญหาภัยแล้งอย่างยาวนานมีน้ำท่วมฉับพลันทุกปีในฤดูฝน โดยประชากรส่วนใหญ่มีอาชีพทำการเกษตร ได้รับผลกระทบจากฤดูแล้ง ไม่มีน้ำเกิดปัญหาผลผลิตทางการเกษตรตกต่ำ เป็นปัญหาที่มีความท้าทายอย่างสูงต่อหน่วยงานภาครัฐ ทั้งส่วนกลาง ส่วนท้องถิ่น ที่ยังไม่สามารถดำเนินการปรับปรุง แก้ไข เปลี่ยนแปลง ป้องกันได้อย่างเป็นรูปธรรม เป็นปัญหาใหญ่ของประเทศที่ได้ทวีความรุนแรงมากขึ้นในทุกปี โดยประชาชนมีความต้องการขั้นพื้นฐานสำคัญคือ การมีน้ำเพื่ออุปโภค-บริโภค ทำการเกษตร โดยภาครัฐจำเป็นต้องให้บริการแก่ประชาชนอย่างทั่วถึงทุกพื้นที่เพื่อการมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

               โดยองค์การบริหารส่วนตำบลเก่าขามได้ตระหนักถึงความรับผิดชอบในการแก้ไขปัญหาน้ำท่วมขัง และภัยแล้งที่เกิดขึ้นในพื้นที่ให้กับประชาชนตามอำนาจหน้าที่ภายใต้กฎหมาย เนื่องจากการดำเนินการแก้ไขปัญหาจากภาครัฐ ที่ยังไม่ครอบคลุมและทั่วถึง จึงได้นำปัญหานี้กำหนดเป็นนโยบายหลัก ในการแก้ไขปัญหาอย่างเร่งด่วนให้กับประชาชนจึงได้คิดค้นนวัตกรรม การบริหารจัดการน้ำ โดยได้น้อมนำ “ศาสตร์พระราชา” การบริหารจัดการน้ำตามแนวพระราชดำริพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพล อดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในโครงการแก้มลิงเพื่อแก้ปัญหาอุทกภัยในภาคกลาง มาเป็นแนวทางในพัฒนาการคิดระบบการบริหารจัดการน้ำอย่างบูรณาการ ร่วมกับองค์ความรู้ของ พระนิเทศศาสนคุณ (หลวงพ่อสมาน สิริปัญโญ) ภายใต้บริบทของพื้นที่ โดยการเก็บน้ำฝนไว้ใต้ดิน  เกิดเป็นนวัตกรรมใหม่ “ธนาคารน้ำใต้ดินแบบพอเพียง” Sufficiency Groundwater Bank (SGB) ที่เรียบง่ายอย่างสร้างสรรค์มีการสร้างกลไกล ในการป้องกันการปนเปื้อนของน้ำบนดินลงที่ไหลสู่ใต้ดินแบบบ่อประดิษฐ์ ผ่านกระบวนการกรองโดยธรรมชาติ เป็นระบบการบริหารจัดการตามหลักวิธีการทางวิทยาศาสตร์ ส่งเสริมการบูรณาการความร่วมมือของหน่วยงานภาครัฐที่ทุกคนสามารถเข้าถึงนวัตกรรมตลอดจนแนวทางในการดำเนินงานและสามารถทำเองได้จนประสบความสำเร็จ เกิดผลสัมฤทธิ์เชิงประจักษ์ ซึ่งมีวิธีการนำเสนอ ประกอบด้วยการสร้างองค์ความรู้ ปัญหา ความท้าทาย วัตถุประสงค์ วิธีการดำเนินงาน ผลการดำเนินงาน ตัวชี้วัดความสำเร็จ การแก้ไขปัญหาและอุปสรรค  การถ่ายทอดองค์ความรู้และบทเรียนที่ได้รับจากนวัตกรรม

            นวัตกรรมนี้จะเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่มีประสิทธิภาพ สามารถตอบโจทย์ความต้องการของประชาชนในพื้นที่ประสบปัญหาน้ำท่วมขัง-ภัยแล้ง เป็น New Model ที่จะนำไปสู่การต่อยอดการพัฒนาศักยภาพของท้องถิ่นตามบริบทของทุกภูมิภาคในประเทศไทยได้ ในความสำเร็จนี้ขอมอบเป็นสมบัติให้กับพี่น้องประชาชนตำบลเก่าขาม ประชาชนทุกคน ทุกกลุ่ม ทุกองค์กร หน่วยงานภาครัฐและเอกชนและผู้สนใจที่จะนำไปแก้ไขปัญหาน้ำท่วมขัง-ภัยแล้งอย่างยั่งยืนต่อไป